Köşe Yazıları

Rize ve Artvin'de yaşanan sel felaketi önlenebilir miydi? Sorusu doğal olarak sorulması gereken bir soru. Ülkemizin en yüksek yağışının düştüğü Doğu Karadeniz'de yağışlarla birlikte yaşanan sel ve heyelan çok ciddi maddi hasara neden olmakla birlikte zaman zaman ölümlere neden olmaktadır. Rize ve Artvin'de yaşanan sel ve heyelanlar sonucu 6 insanın yaşamını yitirmesine neden olan felaket jeoloji, ekoloji, iklim ve toplum bilimi açısından incelemeye değer niteliktedir. Olay ve

ÖZET Çevre gününün anıldığı bu günlerde Karadeniz, Marmara ve Ege Denizi kıyılarını saran deniz salyası (müsilaj) tesadüfen oluşmuş bir çevresel felaket değildir. Müsilaj sorunu ülkemizin çarpık kentsel dönüşümü, ekonomik-sosyal dönüşümünün adeta bir yansımasıdır. Bu yansıma ile çevre, ekoloji ve denizleri nasıl tanımladığımız ortaya çıkmaktadır. Türkiye’nin 84 milyonluk nüfusunun yaklaşık 25-27 milyonu Marmara Bölgesinde yaşamaktadır. Türkiye sanayisinin ağırlığı bu bölgeded

Türkiye’nin özellikle Suriye ile olan sınır boyu bozkır şeklinde bir habitat yapısındadır. Bu sınırın hem Suriye tarafı, hem de Türkiye tarafı büyük bir oranda yoğun tarım alanı şeklindedir. Bu tarım alanları yoğun tarım faaliyetleri ve toprağın sürekli işlenmesi, gübrelenmesi ve ilaçlanması gibi nedenlerle doğallığını bütünüyle kaybetmiş ve biyolojik çeşitliliğini büyük ölçüde kaybetmiş alanlardır. Ancak sınır boyu askeri yasak bölge olduğu için sınırın oluşturulduğu yıllard

Bitki Besleme Biliminin önder isimlerinden değerli hocamız Prof. Dr. Burhan Kacar ömrünü tamamlayarak sonsuzluğa yürümüştür. Ülkemizin bitki besleme alanında özellikle de toprak ve bitki analizleri konusuna kaynak kitap sağlamasında ciddi katkıları olan hocalarımızdandı. Gübre, gübreleme, organik gübreler, özel bitkilerin gübrelenmesi, toprak ve bitki analiz teknikleri gibi birçok kaynak kitabın yazarıydı. Yaptıkları için çoğunlukla derleme yapılıyor deniyordu. Ancak derleme

Gerçek doğum günüm 1 Mayıs 1960 değil fakat 1 Mayıs gibi emeğin değerinin anıldığı bir tarihte nüfus kütüğüne kaydedilmiş olmamdan da memnunluk duymaktayım. Hayvancılık yapan, konar-göçer yaşayan ve 1940'lı yıllara kadar kıl çadırlarında yaşayan ve daha sonraları taş üstüne taş koyarak ve toprakla sıvayarak yerleşik hayata geçen köylü-çiftçi ailemin en büyük çocuğu olarak toprağa doğurmuş annem beni. Kurulan köyümüzün o döneme kadar okulu da yok. Olması mümkün değil çünkü hem

Doğadan Öğrenen ve Doğayı Sanat Yolu ile Taklit Eden İnsan İnsan olma bilincine ulaşan insanın çevresinden öğrenmeye başladığı ve çevresini sorguladığı için beyinsel gelişimini arttırdığı belirtilir. İnsanlığın bugün kazandığı bilgi birikimi zamanla yılların sezgi, sorgulama ve deneyleri ile oluşmuştur. Son yıllarda doğanın yasalarının deşifre edilmesiyle kazanılan bilginin yeniden doğanın taklit edilmesi için kullanılması yaşamı kolaylaştırmıştır. Burada önemli konu doğadan

İnsanın uygarlaşması, birbirine katkıda bulunması ancak doğanın yasalarının anlaşılması ile sağlanır. Doğa felsefesi konusunda yazılmış en açık ve öğretici metinlerin başında Kızılderili Squamish kabilesinin Reisi Seattle’nin 1854’te, kendisinden toprak satın almak isteyen ABD başkanı Frenklin Pierce’e yazdığı “BİR VAHŞİNİN MEKTUBU” gösterilebilir. Toprağın, suyun, havanın, güneşin önemini kavramadan doğaya yapılacak en küçük bir olumsuz etkinin sonunda insana olumsuz olarak

Kent Merkezindeki Marketin Önündeki Torbadan Ceviz Hırsızlığı Yapan Karganın Öğrettiği Sosyal medyada bir marketin önünde satışa sunulan plastik torbalara paketlenmiş cevizler görüntüleniyor. Bir anda bir karga gelip gagasıyla torbayı yırtıyor ve bir ceviz alıp gidiyor. Bir süre sonra başka kargalar da geliyorlar, benzer şekilde birer ceviz alıp gidiyorlar. Kargaların zekâsı hep ilgi çekmiştir. Çaldıkları cevizin içini çıkarmak için yüksekten bırakarak kırılmasını sağlıyor ve

Psikolog ve yazar Prof. Dr. Doğan Cüceloğlu ülkemiz insanının “yetişkin birey” olması yolundaki öğretileri ve paylaşımları ile topluma katkısı olan öncüler arasında yerini alarak aramızda ayrıldı. Hayata iyi insan, başarılı ve yararlı bir birey olacaksak mutlaka birinin/birilerinin yaşamına dokunmak ve onun/onların yaşamına anlamlı bir katkı bulunmak gerekir. Çoğumuzun hayatına dokunan ve ufuklarımızı açan Prof. Dr. Doğan Cüceloğlu hoca da yaşam okulunda benim de yaşamına dok

Ülkemizin Önceliği Bilim Olmadığı İçin Sorun Yaşıyoruz Üniversite Nedir? Türkiye bugün içeride ve dışarıda birçok yapısal ve yönetsel sorun ile uğraşmaktadır. Toplumun genel kanısı ise günden güne sorunların giderek ağırlaştığı yönündedir. Bilim ve üniversite tam da bu durumda sorun çözmek için vardır. Teknik sorunların çözümü belki daha kolay, ancak sosyal sorunların çözümü çoğu zaman yönetimler, hâkim görüş, mahalle baskısı ve siyasi etkilerden dolayı çok daha sorunlu ve zo

Yeni bir araştırma yaygın olarak tarımda kullanılan bir mantar öldürücünün (fungusit) standart konsantrasyonlarının bal arılarında toksik etkiye neden olabileceğini buldu. Bu çalışmada, genetik hasara neden olduğu bilinen bir mantar ilacı, bir toksik metal ve bir toksine maruz kaldıktan sonra bal arılarındaki hücre ve kimyasal değişiklikleri (bu değişimler onların biyolojik işlevleri üzerindeki stresi göstermektedir) tanımlamak için biyobelirteç (biomarker) yöntemi kullanıldı

2 Şubat 1971 yılında imzaya açılan Sulak Alanların Korunması Sözleşmesini (Ramsar Sözleşmesi) Ülkemiz,  17 Mayıs 1994 tarihinde imzaladı. 1994 yılında Sözleşme kapsamına alınan ilk alan Mersin Göksu Deltası, son alan ise 2013 yılında Bitlis’teki Nemrut Kaldera’sıdır. İlimiz sınırlarında önemli 2 sulak alan var. Dupnisa mağarası ve İğneada longoz (su basar) ormanları. Asya ve Avrupa’nın en büyük, dünyanın 3. büyük longozu Ramsar Sözleşmesi kapsamında değil.  Ramsar Sözleşmesi 

Bafa Gölü © Erol Kesici Sulak alanlar (göller, nehirler, lagünler, deltalar, sazlık alanlar vb.) biyolojik çeşitliliğin en yüksek olduğu, çok sayıdaki tür ve çeşitteki canlılar için uygun beslenme, üreme ve barınma ortamı olan yalnız bulundukları ülkenin değil, tüm dünyanın doğal zenginlik müzeleri olarak kabul edilmektedir. Suyun üretildiği tek fabrika sulak alanlardır Su, yerkürede her zaman tasarruflu kullanılması gereken, fabrikalarda üretilemeyen, en temel doğal kaynaktı

Gıda Fiyatları Artıyor, Gıdaya Erişim Zorlaşıyor Yaklaşık son 20 yıldır tüm dünyada gıda fiyatlarında sürekli artışlar yaşanmaktadır. Başta pek çok ülkede zorunlu tüketilen ekmeğin hammaddesi olan buğday, patates, pirinç ve soya ürünlerinde fiyatların arttığı gözlenmektedir. Ayrıca meyve ve sebze fiyatlarının da dönemsel olarak piyasa koşullarına göre değiştiği, son birkaç aydır yağ ve yağlık tohumların fiyatlarının da hızla bir artma eğilimine girdiği anlaşılmaktadır. Başta

Fotoğraf: Mladezhko, Bulgaristan © Göksal ÇİDEM  Mutlu Dere, Bulgaristan Türkiye sınırını çizer. Sınırı çizerken bir taraf Mutlu olsa bile bir tarafı ızdırap içinde Istranca'ların ortasından geçiyor. Istrancaların üçte biri Bulgaristan’da.  Üçte ikisi Türkiye’de. Istrancalar sadece Kırklareli için ve Ergene havzası için önemli değil. Ülke nüfusunun % 20-25'inin yaşadığı İstanbul için de çok önemli. İstanbul’un nefes borusu ve içme suyu kaynağıdır. Bölgede yapılan bilimsel ara

Covid-19 ile birlikte, panik ve ölüm korkusu yaşayan, alışkanlıkları ve üretimden kısmen uzak kalmak zorunda olan, gıda ve sağlık olanakları kısıtlı olan işsiz, sınırlı, gelire sahip, yoksul evsiz, hatta maddi imkânları olan pek çok insan için çok ağır bedeller ödendi. Mart-Haziran ayları arasındaki sokağa çıkmama durumu, günlük koşuşturmalardan uzak, bazı insanların bir nebze kendine ve ailesine zaman ayırması için önemli bir fırsat oldu. İlk başlarda çıkar hırsı, getirim ve

Şimdi bu soru da nereden çıktı dediniz. Hamsi stoklarının yok olma sorumlusu olarak yunusların bulunması üzerine geçmişte bir toplantımız geldi aklıma. Sanırım 1996 yılıydı. Akdeniz’de Akdeniz Foku nesli kritik şekilde azalmış, taraf olunan Sözleşmelerle korunması lazım, denizlerde tahminen 50 birey olduğu söyleniyor. Türü tehdit eden sorunlar her zamanki gibi aslında insan faaliyetleri. Habitat kaybı, trol ağlarıyla yapılan aşırı balıkçılık ve yoğun turizm faaliyetleri gibi

2019 -2020 yılları karşılaştırması eşliğinde 2021 yılına ayak basmak Geçen yıl aşağıdaki ifadeyi kullanmışım: “2018-2019 yıl sonu itibarı ile 2020 yılına girmenin eşiğinde dünyanın ve ülkemizin eğitim, ekonomik, toplumsal, siyasi, ekolojik fotoğrafı geçmiş yıllara göre çok da iyi bir görüntü yansıtmıyor. Başta işsizlik, kadın cinayetleri, çevresel sorunlar, sosyal yaşam, ekonomideki zorluklar ve ayrımcılık insanların en çok şikâyet ettiği konuların başında gelmektedir. Başta

Birleşmiş Milletler tarafından 1992 yılında Rio de Jenario kentinde düzenlenen Dünya Zirvesi'nde (Rio Konferansı) İklim Değişikliği Sözleşmesi ile birlikte imzaya açılan ve Ülkemizin de konferansta imza attığı Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi Ülkemizde 27 Aralık 1996 tarihinde onaylanmıştır. Sözleşme'nin amacı biyolojik çeşitliliğin muhafazası, biyolojik çeşitliliği oluşturan unsurların sürdürülebilir kullanımı ve gen kaynaklarından elde edilen faydaların eşit ve adil biçimde

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi emekli öğretim üyesi değerli hocamız Prof. Dr. İlhami Ünver, son yıllarda çok sık karşılaştığımız, bilimsel değeri çok sorgulanan sağlık-beslenme ilişkisi konusunda “konunun uzmanı olmayan” yazar ve/veya “bilim unvanı taşıyan” akademisyenlerin bazı yanlışlarını gündeme taşıdı. Sayın Prof. Dr. Ünver çok haklı olarak “kamuoyunda çok ilgi gören gıda tüketimi konularında uzman olmayanlarla bilimsel gerçeklerle bağdaşmayan ifadelerin, kamuoyunc